Maar niet iedereen vertrekt vanwege de zon, de wijn of de joie de vivre. Er zijn ook minder zonnige redenen. Sommigen vertrekken omdat ze schoon genoeg hebben van de Nederlandse regels en instanties. Anderen omdat ze ruzie hebben met familie of simpelweg ‘er even tussenuit’ willen – voorgoed. Frankrijk biedt immers ruimte. Zoveel ruimte dat je er, verscholen tussen de heuvels of hoog in de bergen, compleet kunt verdwijnen. Geen buren die klagen, geen gemeente die belt, geen verplichtingen meer. Vrijheid!

Althans, dat lijkt zo. Tot de post begint te komen. En die blijft komen. In het Frans natuurlijk. Brieven die je niet begrijpt leg je opzij. Dat gaat een tijdje goed – soms jaren. Totdat het misgaat.

Wij worden vaak gebeld door landgenoten die diep in de problemen zijn geraakt. Mensen die met te weinig geld zijn vertrokken, zich enorm hebben verkeken op de kosten van een verbouwing, of simpelweg de Franse regels niet begrijpen. De droom van vrijheid blijkt dan ineens een bureaucratische
nachtmerrie. En als daar ook nog eens ouderdomskwalen of ziekte bij komen, grijpt de Franse overheid in. Een arts kan dan bij de rechtbank in de regio een verzoek indienen om iemand onder bewind te laten stellen. En dan is die zo gekoesterde vrijheid verder weg dan ooit.

Franse bewindvoerders bellen ons regelmatig om te overleggen of wij kunnen helpen bij een terugkeer. Maar als er schulden zijn, of als het geld op is, moet eerst de hele administratie weer op orde worden gebracht. Dat maakt het traject om terug te keren lang en ingewikkeld. Meestal wordt iemand uiteindelijk opgenomen in een Frans verpleeghuis of een serviceflat, waar het wonen meer beschermd is dan de zelfstandige variant. Wanneer de zaken goed geregeld zijn dan kunnen we alsnog een remigratieproces in gang zetten.

Frankrijk is een prachtig land om in te leven – maar niet iedereen die erheen vertrekt, doet dat om de zon te zien schijnen. Soms juist om aan iets te ontsnappen. Helaas, zelfs onder de Franse zon blijkt de schaduw soms gewoon met je mee te verhuizen.